Ciekawostki i fakty o Bożym Narodzeniu i Wigilii

WigiliaBoże narodzenie to jedno z najważniejszych świąt w Polsce oraz o dużej wadze w znaczniej części świata chrześcijańskiego. W każdym kraju gdzie jest one obchodzone obrządki mają inny unikalny charakter i tradycje.

Boże Narodzenie i jego obyczaje są tak naprawdę zlepkiem wielu różnych tradycji z różnych części świata zarówno pogańskich, dawno słowiańskich, germańskich jak i później dodanych elementów i znaczeń chrześcijańskich.

1. Pierwsza historyczna wzmianka o Bożym Narodzeniu pochodzi z 354 roku ale nie należy jej mylić z kolacją (czyli oddania czci duchom) jaka była zwyczajem słowińskim a później przejętym przez kościół.

2. Boże Narodzenie w chrześcijańskim świecie obchodzone jest od IV (4) wieku. Tradycja zakazywała czesania się, przeglądania się w lustrze i spania w ciągu dnia. Zwyczajowo nie urządzano w tym dniu wesel ani żadnych zabaw, poza najbliższą rodziną nie składano i nie przyjmowano wizyt.

3. Kolędę “Cicha noc” przetłumaczono na ponad 300 języków i dialektów. Została ona po raz pierwszy wykonana podczas pasterki w 1818 roku w Austrii. Autorem oryginalnych słów niemieckich Stille Nacht był Joseph Mohr a melodię ułożył Franz Xaver Gruber.

4. Wierzono że tego dnia zwierzęta mogą zacząć mówić (przez co były nawet dla nich specjalne opłatki pod innym kolorem).

5. Zwyczaj ubierania choinek narodził się wśród ludów germańskich – czyli dzisiejszych Niemców. Ludy germańskie zaczęły przystrajać zielone drzewka jeszcze przed pojawieniem się chrześcijaństwa. Dekoracje przyjmuje się że służyły rozświetlaniu ciemnych i ponurych zimowych dni. Pierwsze „choinki” pojawiły się w Strasburgu w XVII wieku.

6. Do stołu zawsze powinien być zgodnie z tradycją biały obrus pod jaki znajduje się trochę siana. Powinno być przynajmniej jedno puste miejsce dla nieoczekiwanego gościa jakiego nie wolno odprawić. Siada się do stołu dopiero po zobaczeniu pierwszej gwiazdy na niebie. Głowa rodziny lub osoba najstarsza odmawia modlitwę i następuje dzielnie się opłatkiem – niekoniecznie z krępującymi życzeniami. Potraw teoretycznie powinno być 12 na pamiątkę ilości apostołów – ale jest to zwyczaj sztuczny wymyślony przez kościół i w każdym kraju jest inny.

7. Kolędowanie czyli składanie wizyt po domach w przebraniu za postaci biblijne lub zwierzęta miało na celu niesienie dobrej nowiny i zarobieniu trochę pieniędzy od odwiedzonych. Obecnie ten zwyczaj bardzo wygasa.

8. Kawałek gałęzi lub czubka sosnowego wieszano pod sufitem jaki był udekorowany co miało chronić przed złem i przynieść dobrobyt dla domu i jego mieszkańców.

9. Początkowo kościół był przeciwny choinkom w domach w te święta ale zaakceptował je adoptując je do symbolu dobra i zła biblijnego. Na choince więc powinno być zawsze jabłko na symbol dobrobytu jako rajskiego owocu. Co nie zmienia faktu że jest to zwyczaj sztuczny.

10. Łańcuchy na choince symbolizowały węża kusiciela a gwiazda na szczycie choinki gwiazdę betlejemską, lampki symbolizują ciepło jakie ma ogrzewać domowników wracających do domu.

11. Początkowo powinna być nieparzysta ilość dań – gdyż liczba nieparzysta była zawsze kojarzona z dobrobytem i pomyślnością. Potrawy natomiast powinny być proste.

12. Dawniej wigilia była obchodzona w różnych dniach i miesiącach ale ostatecznie wybrano okolice przesilenia zimowego czyli 24 grudnia w kościołach zachodnich (boże narodzenie 25) oraz 6 styczniach we wschodnich.

13. W różnych krajach obchodzi się zupełnie inaczej boże narodzenie – w Grecji poza domem i trwa one 12 dni, w Anglii nie ma wigilii tylko wspólny obiad pierwszego dnia bożego narodzenia we Francji dopiero rozpoczyna się po pasterce a w Holandii nie ma wigilii ani postu ani prezentów pod choinkę natomiast w USA rozpoczyna się w pierwszą sobotę grudnia – co kraj to inny obyczaj.

14. 25 grudnia nie jest dniem urodzenia Chrystusa jest to sztuczna data wyznaczona przez kościół do upamiętnienia takiego zdarzenia – dokładnego dnia chyba nie zna nikt.

15. Tradycyjne kolory świąt to zielony, czerwony i złoty z czego zielony symbolizuje życie i odrodzenie, czerwony oczywiście krew Chrystusa, a złoty bogactwo i królewskie pochodzenie. Ale jak wszystkie pozostałe punkty nawiązujące do wiary chrześcijańskiej jest to zwyczaj i znaczenia sztucznie stworzone przez kościół.

16. Pierwszą udekorowaną choinkę na Boże Narodzenie przyjmuje się że miano pokazać w łotewskiej Rydze w 1510 roku

17. Pierwszą kartkę z życzeniami z okazji Świąt Bożego Narodzenia wysłał w 1842 r. 16-letni londyński artysta, William Maw Egley, ale podobno jego pomysł nie został doceniony przez adresata – niestety nie wiadomo na jakiej zasadzie.

18. Pierwsze choinkowe bombki, zwane w Małopolsce bańkami, pojawiły się w Polsce dopiero w XIX wieku.

19. Pierwowzorem dzisiejszego Świętego Mikołaja był biskup Miry (dzisiejszej Turcji) a wizerunek grubego brodatego faceta został przyjęty z starych rysów reklam Coca Coli – dawniej były jego inne różne wyobrażenia a nawet postać mikołaja podobno służyła do straszenia dzieci.

20. Elektryczne lampki choinkowe zostały po raz pierwszy użyte w1882 roku, w trzy lata po udoskonaleniu żarówki przez Thomasa Edisona. Na pomysł wykorzystania elektrycznych lampek wpadł asystent Edisona, Edward Johnson. Dzięki temu było mniej podpaleń choinek przez dotychczas używane zwykłe świeczki.

21. Jemioła na długo zanim została wykorzystana jako symbol pocałunków w czasie świąt Bożego Narodzenia, już od dawna była uważana przez Celtów za roślinę magiczną. Wierzono, że ma ona zdolność leczenia ran i przywracania płodności. Zwyczaj całowania się pod jemiołą pojawił się dopiero w czasach wiktoriańskich, czyli w latach 1837-1901. Pamiętać jednak należy że jemioła to drzewny pasożyt.

22. Pierwszą szopkę podobno stworzył święty Franciszek z Asyżu, w 1224 roku. Miała ona charakter edukacyjny; przy jej pomocy podobno Franciszek wyjaśniał wiernym sedno Bożego Narodzenia.

To wszystkie ciekawostki i fakty o Bożym Narodzeniu oraz Wigilii jakie przygotowaliśmy. Jak widać jest to bardzo stary zwyczaj jaki ma mnóstwo znaczeń. Niestety większość przypisywanej tradycji jest sztuczna jaka została syntetycznie na siłę dodana przez kościół po wchłonięciu różnych obrzędów tworzących obecnie to święto.

Nie zmienia to jednak faktu, że jest to przez wielu jedno z ulubionych świąt zarówno przez obfite i niecodzienne jedzenie jak i ogólny ich charakter oraz klimat. Zapraszamy do kolejnych tematów.

Jak przydatny jest artykuł?

Średnia ocen 0 / 5. Ilość ocen: 0

Ten temat jeszcze nie ma oceny.

Dziękujemy, że uznałeś artykuł za przydatny.

Zobacz nasze media społecznościowe!

Przykro nam, że artykuł nie był dla Ciebie przydatny!

Postaramy się go poprawić w ciągu 7 dni.

Powiedz nam, jak możemy ulepszyć ten artykuł?

6 komentarzy

  1. Naska pisze:

    Wow nigdzie nie znalazłam większego zbioru ciekawostek niż w tych filmach i artykule. Super że jest film, puszczę go na święta aby każdy posłuchał o tych świętach w trakcie ich spędzania. Szkoda, że nie ma już magii bożego narodzenia jak dawniej. Tak samo Wigilia kiedyś była inna a to wszystko sprawiał śnieg. Od zawsze brakuje mi śniegu w takie dni…. to one dawały piękny klimat.

  2. Drezdacz Andrzej pisze:

    Boże narodzenie jest zawsze 25 grudnia – znaczy zawsze teraz, bo dawniej było inaczej. Ala księża zawsze mieszają jak im wygodnie. Natomiast wigilia jest zawsze dzień wcześniej niż boże narodzenie czyli 24 grudnia. To zupełnie wymyślone święta i symbolika – wchłonięta przez kościół katolicki z danych obrządków “pogańskich” czyli rdzennych tych ziemi. Kościół jako że nie miał jak wyplenić tradycji to postanowił ją sobie przypisać.

  3. Skrucz pisze:

    Samemu już także nie czuję świąt, za dzieciaka było inaczej. Teraz to już wszystko jest bardziej sztuczne. Reklamy nachalne w telewizji, sztuczne akcje marketingowe i wpychanie produktów ludziom. Czy powszechne robienie ludziom z głowy kalafiora – że niby kola jest na stole wigilijnym jako tradycja. Dawniej były kompoty z gruszek lub suszu owocowego. A teraz coraz częściej gotowe potrawy wigilijne z marketu i świąteczne bloki marketingowe. Dlatego ostatnie lata zawsze w te święta wyjeżdżam sobie gdzieś na wycieczkę na parę dni, aby mieć odpoczynek.

  4. WiskozA pisze:

    Bardzo fajne robicie te tematy o ciekawostkach. Widziałem już kilka Waszych opracowań z ciekawostkami na różne tematy i zawsze są mistrzostwem świata. Nigdzie nie ma tak dokładnie i rzeczowo zbieranych informacji o takich rzeczach, jak u Was. Ten temat także super, sprawił mi wiele radości i zainteresował wieloma punktami.

  5. Iwona Wronicz pisze:

    Bardzo mnie zainteresowały te ciekawostki o wigilii. O bożym narodzeniu też są super i takie bardzo niespodziewane. Widać że historia ma w sobie wiele bardzo atrakcyjnych faktów. Warto coś takiego wiedzieć. Dziwne bo o tym nie mówią nigdzie w szkołach a to przecież jest bardzo ważne skąd to wszystko pochodzi. Boże narodzenie niestety nie jest tak obchodzone jak dawniej. Teraz to faktycznie już jest często komercja.

    Dawniej pamiętam jak cała rodzina się zbierała, jedzenie, bez TV, kolędy, opowieści dziadków o dawnych czasach. Wspólne spędzanie czasu. Prezentów dawniej niebyło bo była bieda. A dziś prezenty i sztuczne wydawanie kasy tylko na sztuczne zachowanie pozoru święta bez jego ducha. Moja znajoma mówi że na mikołajki nie będzie u niej prezentów w tym roku jako eksperyment. Bo coraz także widzi, że to wszystko staje się mniej rodzinne a materialistyczne coraz bardziej. Może i ja tak spróbuję. Same drobiazgi a nie drogie prezenty.

  6. ZorTan pisze:

    Bardzo fajne ciekawostki i fakty. Boże narodzenie to faktycznie jedno z najlepszych chyba świąt w roku. Wigilia to jak składnik bożego narodzenia. A najfajniejsze bo to zawsze ten klimat – mroźnie i szybko ciemno. Największą ciekawostką dla mnie było jednak to, że wcale nie jest to zwyczaj katolicki tylko przejęty. Tego bym się nie spodziewał. Ale w sumie czytając podstawy wiary katolickiej czyli w zasadzie zlepek podań z różnych kultur to nie ma co się dziwić. Wszystko to jest pic na wodę taka wiara aby owieczki doić z kasy oraz mieć nad nimi władzę.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Rodzaj subskrypcji: